TCMB analizine göre, deprem bölgesindeki yeniden imar faaliyetleri konut arzını artırarak kira enflasyonunu yavaşlattı. Etkiler 2026’da dolaylı etkilenen illere de yayılacak.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) bünyesindeki araştırmacıların analizleri, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın deprem bölgesindeki yeniden imar faaliyetlerinin kira enflasyonuna etkisini ortaya koydu. Kamu öncülüğündeki inşaatlar sayesinde konut arzındaki artışın, deprem illerinde kira enflasyonunu önemli ölçüde yavaşlattığı belirlendi.
Bu ayrışmanın 2026 yılında depremden dolaylı etkilenen illerde de görülmesi bekleniyor. TOKİ’nin deprem sonrası hızlı konut üretimi, tamamlanan konutların bölge dışındaki illere yönelmesiyle daha geniş bir alana etki edebilecek. Konut arzındaki iyileşmenin, gelecek dönemde kira enflasyonundaki yavaşlamayı desteklemesi öngörülüyor.
TCMB Blog’da yayımlanan analizde, 6 Şubat depremleri sonrası konut stokunun azaldığı ve bölgede kiraların hızla yükseldiği belirtildi. Depremin etkisi sadece afet bölgesine sınırlı kalmayıp, göç hareketleri nedeniyle göç alan illerde de kiralık konut talebini ve kiraları artırdı. TCMB Blog yazarları Yusuf Emre Akgündüz ve Muhammed Hamza Kayrıcı’nın çalışmasına göre, deprem bölgesine yakın veya güçlü göç ilişkileri bulunan illerde kiralar daha fazla arttı.
Deprem bölgesinde tamamlanan konut sayısı 2025’te 434 bine ulaştı. Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) tarafından inşa edilen konutların sayısı 2025 yılı başında 201 bin, yıl sonunda ise yaklaşık 434 bine çıktı. Bu rakam, TOKİ’nin deprem öncesi 3 yılda ürettiği konut sayısının (yaklaşık 213 bin) iki katından fazla. Deprem bölgesinin yapı kullanım izinlerinden aldığı pay, deprem öncesi yüzde 12 iken 2025’te yüzde 20’nin üzerine çıktı.
Merkez Bankası araştırmacıları, konut arzındaki artışın ardından deprem illeri, dolaylı etkilenen iller ve diğer iller olmak üzere üç grupta kira fiyatlarını inceledi. 2025 yılında konut teslimlerinin hızlanmasıyla deprem illerinde kira enflasyonu yavaşlamaya başladı. Arzın yeniden güçlenmesi, kira artışlarının ivme kaybetmesine neden oldu.
Depremden dolaylı etkilenen illerde de benzer bir eğilim gözlendi. Bu illerde kira enflasyonu, 2026 yılında belirgin şekilde daha düşük gerçekleşiyor. Bu durum, deprem bölgesindeki konut arzının toparlanmasının, geri göç kanalıyla göç alan illerdeki kiralık konut talebini kademeli olarak azalttığına işaret ediyor.
Deprem konutu projelerinin tamamlanmasıyla inşaat sektörü istihdamı bölge dışındaki illerde artış gösterdi. İnşaat kapasitesinin bölge dışına yönelmesi, konut arzındaki artışın daha geniş bir coğrafyaya yayılacağını gösteriyor. Yeniden imar sürecinin kira dinamikleri üzerindeki etkilerinin, konut teslimleriyle sınırlı kalmayabileceği değerlendiriliyor. Konut arzı artışının, hem deprem bölgesinde hem de dolaylı etkilenen illerde kira artışlarını baskılamaya devam etmesi bekleniyor.
