Küresel piyasalar Orta Doğu gerilimleri ve ABD-İran tansiyonuyla yön arayışında. Yüksek petrol fiyatları ve enflasyon kaygıları yatırımcıları tedirgin ederken, Fed’in faiz politikası beklentileri değişiyor.
Küresel piyasalar, Orta Doğu’daki gerilimlerin etkisiyle haftaya yön arayışıyla başlarken, ABD Başkanı Trump’ın Çin ziyaretindeki iyimser hava teknoloji öncülüğünde risk iştahını artırdı. Ancak ABD-İran arasındaki tansiyon ve yüksek seyreden petrol fiyatları, makroekonomik verilerdeki olumsuz etkilerle yatırımcı iştahını törpüledi.
Trump’ın Çin ziyaretine önde gelen şirket yöneticilerinin eşlik etmesi, yapay zeka ve teknoloji alanındaki büyük yatırım beklentilerini güçlendirdi. Buna rağmen, ABD-İran geriliminin tam olarak sona ermemesi ve petrol fiyatlarındaki yüksek seyrin makroekonomik verilerde belirginleşmesi, piyasalarda tedirginliğe yol açtı.
ABD-İran hattından gelen çelişkili mesajlar petrol fiyatları üzerinde dalgalanmalara neden olurken, küresel makro görünümdeki endişeler devam etti. Trump’ın İran ile ateşkesin ‘yaşam desteğine bağlı’ olduğunu belirtmesi, bölgedeki gerilimin kısa sürede azalacağına dair beklentileri zayıflattı.
Artan petrol fiyatlarının ekonomiye yansımaları ABD enflasyon verilerinde görüldü. Tüketici enflasyonu yıllık yüzde 3,8 ile tahminlerin üzerinde seyrederken, üretici enflasyonu da salgın sonrası dönemin en hızlı yükselişini kaydetti. Enerji maliyetlerindeki artışın ikincil etkileri taşımacılık faaliyetleri üzerinden belirginleşmeye başladı.
Bu gelişmelerin ardından piyasalarda ABD Merkez Bankası’nın (Fed) yıl sonunda faiz artırımına gidebileceği ihtimalleri yüzde 65’e yükseldi. Savaş öncesinde para piyasalarında Fed’in toplam 2 faiz indirimi yapabileceği fiyatlanırken, beklentiler tersine döndü. Savaşın gidişatı beklentilerin seyrini belirleyecek olsa da, enerji başta olmak üzere maliyet kaynaklı baskıların enflasyonda ikincil etkileri artırabileceği belirtiliyor.
Güçlenen enflasyon endişeleriyle tahvil faizleri yükseliş eğilimini sürdürdü. ABD’nin 5, 10, 20 ve 30 yıllık tahvil faizleri yaklaşık son 1 yılın zirvelerine ulaştı. ABD 10 yıllık tahvil faizi geçen hafta yüzde 4,55’e çıkarak Mayıs 2025’ten bu yana en yüksek seviyesini gördü.
Gelecek hafta, Orta Doğu’daki gelişmelerin yanı sıra yapay zeka temasının seyri açısından kritik öneme sahip Nvidia’nın bilançosu ve Fed’in toplantı tutanakları yakından takip edilecek. Ayrıca, Trump’ın Fed başkanlığına aday gösterdiği Kevin Warsh’un Senato’dan onay almasıyla Fed’de yönetim değişikliği yaşandı.
Bu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi haftalık bazda yaklaşık 20 baz puan artışla yüzde 4,54’te, dolar endeksi ise yüzde 1,4 artışla 99,3 seviyesinde kapandı. Orta Doğu risklerinin devam etmesi ve enflasyon endişeleriyle faiz artırım beklentilerinin güçlenmesi, altının onsunda haftalık bazda yüzde 3,8 düşüşe neden olarak 4.540 dolara geriledi. Brent petrolün varil fiyatı ise arz endişeleriyle yüzde 7,4 artışla 106,2 dolara yükseldi.
New York borsasında geçen hafta karışık bir seyir izlenirken, S&P 500 yüzde 0,13 yükseldi, Nasdaq ve Dow Jones endeksleri ise düştü. ABD’de ikinci el konut satışları beklentilerin altında kalırken, sanayi üretimi ve imalat endeksi beklentilerin üzerinde artış gösterdi. Gelecek hafta konut satışları, Fed toplantı tutanakları ve imalat sanayi PMI verileri takip edilecek.
Avrupa borsalarında geçen hafta negatif bir seyir hakimdi. İngiltere’deki siyasi belirsizlikler tahvil faizlerinde sert yükselişlere ve sterlinin değer kaybetmesine neden oldu. Almanya Merkez Bankası Başkanı Nagel, enerji maliyetlerindeki artışın enflasyon beklentilerini tehdit etmesi durumunda Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) faiz artışına gidebileceğini belirtti. Avro Bölgesi’nde GSYH ve sanayi üretimi beklentiler dahilinde gerçekleşti. Gelecek hafta Avro Bölgesi ve İngiltere’de enflasyon verileri açıklanacak.
Asya borsaları da geçen hafta negatif bir seyir izledi. Çin’de enflasyon verileri fiyat artışlarındaki hızlanma eğilimini sürdürdü. Japonya’da yükselen enerji fiyatları enflasyonist baskıları tetiklerken, yendeki zayıflık devam etti. Gelecek hafta Çin’de sanayi üretimi ve perakende satışlar, Japonya’da ise büyüme ve enflasyon verileri açıklanacak.
Yurt içinde Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 4,61 düşüşle 14.367,60 puandan kapandı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, yılın ikinci Enflasyon Raporu bilgilendirme toplantısında yaptığı açıklamada, enflasyonun 2026 yıl sonunda yüzde 26, 2027 yıl sonunda yüzde 15 ve 2028 yıl sonunda yüzde 9 olarak gerçekleşeceğini tahmin ettiklerini belirtti. Orta vadede enflasyon hedefinin yüzde 5 seviyesinde istikrar kazanacağını öngördüklerini ifade etti. Dolar/TL haftayı yüzde 0,3 artışla 45,4950’den tamamladı. Gelecek hafta yurt içinde tüketici güven endeksi, işsizlik oranı ve dış ticaret dengesi gibi veriler takip edilecek. 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı nedeniyle salı günü Borsa İstanbul kapalı olacak.
