IEA raporuna göre, elektrifikasyonun yaygınlaşmasıyla enerji ithalat faturaları 2035’e kadar yıllık 500 milyar dolar azalabilir. Ulaşım ve binalarda büyük potansiyel öngörülüyor.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından hazırlanan “Elektrifikasyon” başlıklı rapor, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payının 2035’e kadar yüzde 35’e çıkarılmasıyla enerji ithalat faturalarında önemli tasarruflar sağlanabileceğini ortaya koydu. Türkiye ve Avustralya’nın talebi üzerine COP31 Başkanlığı ile IEA arasındaki stratejik ortaklık kapsamında hazırlanan rapor, bu hedefe ulaşmanın fırsatlarını ve gereken adımları ele alıyor.
IEA’nın analizlerine göre, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki mevcut yüzde 23’lük payı, 2025’teki teknoloji maliyetleri ve enerji fiyatları dikkate alındığında yaklaşık yüzde 33’e yükseltilebiliyor. Bu artışın maliyet etkin bir şekilde gerçekleştirilebileceği belirtiliyor.
Elektrifikasyonun en büyük potansiyeli ulaşım sektöründe görülüyor. Lityum-iyon batarya fiyatlarındaki yüzde 90’lık düşüşle, kara yolu ulaşım talebinin yaklaşık yarısının elektriklendirilebileceği hesaplanıyor. Binalarda alan ısıtma ve sanayide düşük/orta sıcaklık gerektiren uygulamalardaki enerji tüketiminin de önemli ölçüde elektriklendirilebileceği belirtiliyor.
Raporda, elektrikli araçların mevcut durumda günlük yaklaşık 2,3 milyon varillik petrol talebini önlediği vurgulanıyor. Mevcut politikalarla bu rakamın 2035’te günlük 10 milyon varile ulaşması beklenirken, Yüksek Elektrifikasyon Senaryosu’nda günlük 18 milyon varile çıkabileceği öngörülüyor.
Bu senaryo altında, enerji ithalatçısı ülkelerin enerji ithalat faturalarının yıllık 400 milyar dolar azalabileceği, 2026’daki daha yüksek enerji fiyatları varsayımıyla bu tasarrufun 500 milyar doları aşabileceği hesaplanıyor.
Küresel elektrik talebindeki yıllık artışın 2035’e kadar yaklaşık 1400 teravatsaat seviyesine ulaşacağı, bunun son 10 yılın iki katı hızında bir artış anlamına geldiği belirtiliyor. Bu talebi karşılamak için elektrik üretimi, şebekeler, depolama ve esneklik yatırımlarının hızlandırılması gerekiyor.
Yüksek Elektrifikasyon Senaryosu’nda şebekelerin 2035’e kadar son 10 yıla kıyasla yüzde 40 daha hızlı genişletilmesi ve modernize edilmesi gerektiği ifade ediliyor. Nihai kullanım elektrifikasyonuna yönelik küresel yatırımların 2035’e kadar üç katına çıkarak 1 trilyon dolara ulaşması bekleniyor.
Elektrikli teknolojilerin sağladığı daha yüksek verimlilik sayesinde, ortalama hane halkı enerji faturalarının bugüne göre yaklaşık yüzde 15 azalabileceği öngörülüyor. Yüzde 35 hedefinin yakalanması için şebeke ve üretim yatırımlarının hızlandırılması, finansmana erişimin geliştirilmesi ve destekleyici politikaların güçlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
