Brüksel’deki AB Zirvesi’nde Karadağ’ın üyelik takvimi, Hırvatistan’ın itirazları üzerine sonuç bildirgesi taslağından çıkarıldı.
Brüksel’de düzenlenen AB Zirvesi’nin ikinci gününde, Karadağ’ın Avrupa Birliği’ne katılım müzakereleri takvimini içeren ifadeler, Hırvatistan’ın müdahalesiyle zirve sonuç bildirgesi taslağından çıkarıldı. Bu değişiklik, Hırvatistan’ın Karadağ’dan bazı çözülmemiş meseleler hakkında görüşme taleplerinin bir sonucu olarak gerçekleşti. AB liderleri, daha önce Karadağ’ın tüm müzakere fasıllarının yıl sonuna kadar geçici olarak kapatılması ve katılım antlaşmasının hazırlanmasını hedefliyordu.
Hırvatistan Başbakanı Andrej Plenkovic, zirve kapsamında gazetecilere açıklama yaptı. Plenkovic, bildirgedeki değişikliğin Hırvatistan’ın girişimiyle yapıldığını doğruladı. Başbakan, “Kendi girişimimizle sonuç bildirgesini değiştirdik ve gerçekçi bir mesaj verdik. Karadağlı meslektaşlarımıza Hırvatistan ile görüşmelere sıkı sarılmaları mesajını verdik” ifadelerini kullandı.
Plenkovic, Karadağ Dışişleri Bakanı Ervin İbrahimovic ve Hırvatistan Dışişleri Bakanı Gordan Grlic Radman’ın iki ülke arasındaki görüşmeleri yürüttüğünü belirtti. Bazı üye ülkelerin baskısıyla karşılaştıkları yönündeki haberlere ilişkin soruları yanıtlayan Plenkovic, “10 yıldır buradayım, hiçbir konuda kimsenin baskısı altında değilim. Hiçbir baskı olmadı, aksine sonuçta pek çok ülke anlayış gösterdi” şeklinde konuştu. Hırvatistan’ın kendi AB üyelik sürecinde 2007-2009 döneminde engellemeler nedeniyle 3-4 yıl kaybettiğini savundu.
Hırvatistan, AB üyesi ülkelere ve AB kurumlarına Karadağ’ın katılım sürecine ilişkin tutumunu açıklayan bir belge iletti. Belgede yer alan sekiz talepten altısı yargı ve temel hakları kapsayan 23. fasılla ilgiliyken, ikisi dış, güvenlik ve savunma politikasına ilişkin 31. fasılla bağlantılı.
Hırvat basınına göre, bu talepler arasında 1990’lardaki savaşta Karadağ’daki Morinj kampında tutulan eski Hırvat mahkumlara tazminat ödenmesi ve 14 kayıp kişinin aranması bulunuyor. Ayrıca, savaş suçlularının yargılanması, Hırvat ailelerin mülkiyet hakları, Morinj’e anma yeri yapılması, Kotor’daki bir yüzme havuzunun adının değiştirilmesi, deniz sınırının belirlenmesi ve “Jadran” gemisinin Hırvatistan’a iadesi de isteniyor.
Avrupa Birliği’ne yeni üye kabulü, tüm mevcut üye ülkelerin oy birliğini gerektiriyor. Bu durum, Hırvatistan’ın onayının Karadağ’ın AB’ye katılımı için belirleyici bir öneme sahip olduğunu gösteriyor. Karadağ, AB ile katılım müzakerelerine 2012 yılında başladı ve en ileri düzeydeki aday ülke olarak değerlendiriliyor.
Ülke, 33 müzakere faslından 21’ini geçici olarak kapattı. Karadağ hükümeti, müzakereleri bu yıl sonunda tamamlayarak 2028 yılında AB’ye tam üye olmayı hedeflediğini daha önce kamuoyuna duyurmuştu.
